RADOST, VATROMET I PESMA-ODLIKE SU DOČEKA NOVE GODINE

Kada je tačno počelo da se obeležava početak novog leta to sa sigurnošću nikada nećemo saznati. Da se obeležava odavno to je činjenica. Najverovatnije da se krenulo sa tom svetkovinom od doba kada se spoznaja svemira na neki način odomaćila u tadašnjim naučnim krugovima koji su bili u tesnoj vezi sa religijskim obredima. Ali, kako bilo uzima se za neki početak 4000 godina u Starom Vavilonu. Od tada se sve do danas praznuje uz muziku, vino i ples, slično kao i tada. Ljudi su izlazili na trgove i uz muziku i vatromet dočekivali novo leto i , slavili i čestitali. Bilo je dočeka i po kućama, ali naravno običaji su se menjali kroz vekove. Mnogi običaji su specifični za odrređeno podneblje. Uvek će se postavljati pitanje šta to zapravo znači, zašto jelka, zašto crveno da se obuče i zašto da bude novo. Otkud Deda mraz i još mnogo pitanja. Sve to se ljudi zapitaju dok su mali i dok im Nova godina nešto i znači.

Prema antičkim autorima, proslavljanje Nove godine nastalo je od svetkovine rađanja Sunca, i tokom istorije, kako su se menjali religijski sistemi, menjali su se i kalendari i načini računanja vremena, pa i dan kada se dočekuje Nova godina. U antičkom Rimu, ona je počinjala na martovske kalende 1. marta. U Vizantiji, početak godine je bio 1. septembar. Prvi januar (januarske kalende) bio je u antička vremena dan kada su u Rimu konzuli stupali na dužnost. Tada je priređivano opšte slavlje uz međusobna čestitanja i deljenje poklona. Hrišćani su vekovima zazirali od obeležavanja Nove godine zbog protivljenja paganskim tradicijama, pa se tek od 12. veka postepeno prihvata 1. januar kao početak kalendarske godine. Razne kulture i religijski sistemi imaju različite običaje za doček Nove godine. Ipak, Gregorijanski kalendar danas se iz praktičnih razloga koristi u gotovo celom svetu. U svim kulturama koje koriste godišnje kalendare dolazak nove godine se proslavlja kao praznik. U današnje doba, većina zemalja je prihvatila računanje vremena po gregorijanskom kalendaru i početak nove godine računa od 1. januara. Proslava Nove godine je u Jugoslaviji poseban značaj počela da dobija posle Drugog svetskog rata kada se pokušao suzbiti značaj koji je veliki deo hrišćanskog stanovništa sa tih prostora pridavao proslavi Božića, tako što se pažnja usredsredila na do tada manje proslavljanu i religiozno nepopularnu „Novu godinu“. Tradicija da se u novogodišnjoj noći napravi buka potiče još iz Srednjeg veka kada su ljudi, zveckajući išli ulicama kako bi rasterali zle duhove. Kasnije su na red došli bubnjevi, crkvena zvona i svi drugi instrumenti. U Brazilu, pored neverovatnih žurki za doček, kada je poznata plaža Kopakabana puna posetilaca, postoje i tradicije koje obavljaju žitelji te zemlje čime pozdravljaju sledeću godinu. U toj zemlji, običaj je da se u novogodišnjoj noći nosi bela odeća za sreću i mir u godini koja sledi. Nakon slavlja u ponoć uz muziku, vatromet i večeru, Brazilci odlaze na plažu gde preskaču „sedam talasa", bacaju cveće u okean, dok neki pale sveće u pesku, što predstavlja drevne rituale koji treba da donesu sreću i bogatstvo u narednoj godini. Nemcima je nezamisliva novogodišnja noć bez vatrometa, dok Britanci strepe ko će im prvi doći u goste, jer, prema starim verovanjima, to znači koliko će imati sreće u novoj godini. Ako im u goste dođe muška osoba sa poklonima, pravi su srećkovići. U Kini, sva su vrata ukrašena nečim crvenim, jer je crvena boja simbol sreće i veselja. I kod Srba, ovo slavlje je prastari religijski, društveni i kulturni događaj. Mnogi današnji običaji samo su osavremenjeni stari i paganski, koje su stari Sloveni doneli iz svoje postojbine, a kasnije obogatili običajima starosedelaca. Srpski stari običaji spoj su staroslovenske i starobalkanske tradicije kažu etnolozi. Praznik Kalende ili Koleda mnogi naučnici dovode u vezu sa praznovanjem Nove godine. To je prvi dan meseca od čega potiče i reč “kalendar”. Smatra se da je to prvobitno bio dan mladog meseca. Tokom istorije, kako su se menjali religijski sistemi, menjali su se i kalendari, pa i dan kada se dočekuje Nova godina. U Srbiji su Nove godine stizale na Božić, i ređe na Srpsku novu godinu. Na selu se do Drugog svetskog rata proslavljao Badnji dan i Božić, potom Mali Božić ili Sveti Vasilije, praznik poznat danas i kao Srpska, pravoslavna, Nova godina. Kićenje jelke u našim krajevima je novijeg datuma. Dolazi iz severnih krajeva današnje Vojvodine, početkom 20. veka. Uvođenjem u službenu upotrebu gregorijanskog kalendara 1919. godine, prva Jugoslavija je ustanovila 1. januar kao prvi dan Nove godine, otkad se on kod nas praznuje kao državni praznik. U Pravoslavlju, Crkvena nova godina se slavi 1. septembra po julijanskom kalendaru (14. septembra po gregorijanskom), kao dan početka liturgijskog ciklusa. kako god da bude ili tačnije kako bilo, mi volimo da slavimo i da se veselimo. Tako će biti i u noći 31. decembra 2023. kada dočekujemo Novu 2024. i svim čitaocima želimo Srećnu i berićetnu!

ODRŽAN SAJAM FAKULTETA I VISOKIH ŠKOLA U KRUŠEVCU

UČENIČKA EKIPA PRVE TEHNIČKE ŠKOLE OSVOJILA TREĆE MESTO NA TAKMIČENJU NIŠKOG MAŠINSKOG FAKULTETA

SRBIJAŠUME APELUJE NA ODGOVORNO PONAŠANJE TOKOM PRVOMAJSKIH PRAZNIKA U PRIRODI

IZMENJEN RAD SLUŽBI I PREDUZEĆA TOKOM PRVOMAJSKIH PRAZNIKA U KRUŠEVCU

PRVOMAJSKIM URANKOM NA BAGDALI KRUŠEVAC ĆE OBELEŽITI PRAZNIK RADA

SAOPŠTENJE ZA JAVNOST GRADSKE UPRAVE

POTPISAN UGOVOR O SARADNJI GRADA KRUŠEVCA I ORGANIZACIJE HELP: NOVA PODRŠKA ZAPOŠLJAVANJU I SAMOZAPOŠLJAVANJU

SAJAM OBRAZOVANJA I PROFESIONALNE ORIJENTACIJE U KRUŠEVCU OKUPIO BUDUĆE SREDNJOŠKOLCE

SVEČANO OTVARANJE SOLARNE ASTRONOMSKE OPSERVATORIJE U KRUŠEVCU 30. APRILA

LETNJA SEZONA POČINJE U RIBARSKOJ BANJI