MILETINOM BUNOM DO SRETENJSKOG USTAVA
15-02-2023Srbija je imala bogatu ustavnu istoriju u 19. veku. Tokom Prvog srpskog ustanka doneta su tri ustavna zakona (novembra 1805. 1808. i januara 1811. godine), a u vreme vladavine kneza Miloša Obrenovića dva Ustava (1835. i 1838. godine). Ruska diplomatija i Miloševa opozicija nisu mogle da ubede kneza da donese Ustav, osnuje Savet i zaštiti činovnike, ali jeste jedna dobro organizovana pobuna poznata kao Miletina buna, koja je dovela i do prvog srpskog Ustava 1835. godine.
Profesorka istorije Slavica Milutinović podseća da su prilike u srpskoj državi bile takve da se knez Miloš Obrenović surovo obračunavao sa predstavnicima tadašnje opozicije tako da je na kraju moralo da dođe i do revolucionarnog dešavanja.
-Čuveni knez Mileta Radojković, koji potiče sa ovih naših prostora, podigao je veliku bunu januara 1835. godine, zajedno sa predstavnicima opozicije među kojima su bili istaknuta braća Simić iz Kruševca, ali i drugih opozicionih lidera poput Avrama Petronijevića. Na proslavi krštenja sina Stojana Simića u Kruševcu njima su se pridružili i knjeginja Ljubica i Mihajlo Obrenović. Knjeginja Ljubica je bila za ograničee apsolutističke vladavine kneza Miloša Obrenovića, pre svega, zbog toga što je bila ljuta na njega zbog njegovih neverstava- objašnjava prof. Slavica Milutinović.
Knez Mileta Radojković je bio zagovornik blaže varijante pobune i tražio je da se samo ograniči apsolutistička vlast kneza Miloša Obrenovića, dok je Stojan Simić bio mnogo drastičniji u svojim zahtevima i tražio je čak i odlazak sa vlasti kneza Miloša.
-Preovladala je struja koju je predvodio knez Mileta Radojković i on je prikupio jednu veliku vojsku, kao veliki serdar Rasinski, od 6.000 vojnika, koja se okupila u Jagodini i koja je krenula put Kragujevca. U Kragujevcu ih je dočekao čuveni ustavobranitelj Toma Vučić Perišić koji će voditi pregovore sa knezom Miletom Radojkovićem, pošto je knez Miloš Obrenović u to vreme bio u Požarevcu. Oni su se dogovorili da se sazove Narodna skupština na pravoslavni praznik Sretenje i da se tom prilikom izglasa novi Ustav. Sa tim dogovorom složio se i sam Miloš Obrenović i nakon toga se knez Mileta Radojković sa vojskom povukao bez borbi iz Kragujevca i već na Sretenje 1835. godine sazvana je Narodna skupština koja je izglasala prvi Ustav novovekovne srpske države, a koji je bio jedan od najliberalnijih i najdemokratičnijih Ustava tadašnje Evrope. Naravno, knez Miloš Obrenović nije želeo da vlada po ovakvom Ustavu, s obzirom da je ovaj Ustav izvršio podelu vlasti na zakonodavnu, izvršnu i sudsku, tako da su protiv ovog Ustava bili i knez Miloš Obrenović, ali i velike sile koje u tom vremenu još nisu bile ustavno uređene države - navodi prof. Milutinović.
Nakon proglašenja Sretenjskog Ustava, knez Mileta Radojković postaje član Državnog saveta i prvi ministar vojni u istoriji srpske države. Zbog slobodarskih i liberalnih ideja, ovaj Ustav nazvan je "francuskim rasadom u turskoj šumi" i "delom ludosti", a protiv ovako liberalnog Ustava bile su i konzervativne sile Rusija, Osmansko carstvo i Austrija koje nisu ni imale Ustave, pa ga je knez Miloš suspendovao nakon 55 dana važenja.
Ukupno komentara 0
Pretplata
Naslovne strane
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
 copy.jpg)
Vremeplov
29-04-1946
01-02-2024
01-02-2024
22-11-1947
.jpg)
13-04-1944
14-11-1952
07-11-1952
16-11-1944
Reklamni prostor
.jpg)
Misao dana
Ostavite komentar